فردا قرار است تشييع جنازه آيت الله مشکيني در قم برگزار شود.ضمن عرض تسليت به مناسبت رحلت اين استاد بزرگ اخلاق قم،قسمتي از زندگينامه ايشان را در زير مي آورم.
تولد و دوران کودکي
آيةالله علي اکبر فيض، معروف به مشکيني در سال 1300 هجري شمسي در روستايي از توابع بلوک مشکين و در ميان خانوادهاي متدين و اهل علم چشم به جهان گشود. پدرش از اهل علم بود و در کسوت روحانيت به تحصيل علم و رتق و فتق امور مردم ميپرداخت.
دوران تحصيل
آيةالله مشکيني هنگامي که همراه با پدر در نجف اشرف مقيم بود، به مکتب خانه رفت و سپس همراه پدر به وطن بازگشت و مقداري از مقدمات علوم ديني را نزد او فرا گرفت. با رحلت پدر، و به سفارش او، براي تحصيل علوم ديني به شهرستان اردبيل سفر کرد و مقداري از صرف و نحو را در آنجا فرا گرفت. سپس در معيّت عالم بزرگواري که از زخميان حادثه مسجد گوهرشاد مشهد در زمان رضاخان بود، به شهر قم آمد و در آن ديار عالم خيز به تحصيل علوم ديني پرداخت.
در آن زمان سايه منحوس رژيم پهلوي بر کشور مستولي بود و تحصيل در حوزههاي علميه بسيار دشوار مينمود. با اين حال آيةالله مشکيني دروس دوره سطح را به خوبي به پايان برد و در درس خارج فقه و اصول استادان مشهور دورة خود حاضر شد. او نزديک به هفت ماه نيز در نجف اشرف حضور داشت و در درسهاي خارج استادان آن ديار، بويژه امام خميني(ره)، شرکت مينمود اما به دليل هواي گرم نجف و ضعف مزاجي مجبور به بازگشت به ايران شد.
استادان و دوستان
آيةالله علي اکبر مشکيني در سالهاي تحصيل خود، به محضر عالمان بسياري شرفياب شد. او در دروس خارج فقه و اصول آيةالله العظمي بروجردي(ره) و آيةالله العظمي محقق داماد(ره) شرکت ميکرد. در نجف نيز به محضر عالمان و استادان آن ديار شرفياب ميشد. و در درس خارج امام خميني(ره) شرکت جدي داشت.
او در سالهاي تحصيل و پس از آن با فضلا و استادان بسيار رابطه دوستي داشت که از آن جمله ميتوان آيةالله جوادي آملي و آيةالله اميني را نام برد.فعاليتهاي علمي و فرهنگي
آيةالله مشکيني در سالهاي عمر خود تاکنون فعاليتهاي بسياري را به انجام رساند. بسياري از استادان و علماي امروز از شاگردان وي به شمار ميآيند که در درسهاي وي شرکت جدي داشتهاند. او کتب دوره مقدمات و سطح را بارها تدريس کرده و سالها به تدريس خارج فقه و اصول اشتغال داشت. همچنين درس تفسير او از دروس مشهور حوزه علميه قم بود.
از فعاليتهاي مهم وي در اين عرصه، تأسيس مؤسسه الهادي است که به چاپ کتب مفيد و اسلامي براي سطوح گوناگون جامعه ميپردازد و مردم را با حقايق و معارف اسلامي آشنا ميسازد. وي خود نيز کتابهاي فراواني در زمينههاي گوناگون علوم اسلامي تأليف و منتشر ساخت که برخي از آنها به شرح زير است:
1ـ اصطلاح الاصول
2ـ مصطلحات الفقه
3ـ الفقه الماثور (دوره فقه به طرزي نوين)
4ـ دروس في الاخلاق (يک دوره اخلاق عربي)
5ـازدواج در اسلام
6ـ المنافع العامه (شرح کتاب احياالموات شرايع)
7ـ مفتاح الجنان (کتاب دعا تکميل مصباح المنير)
8ـ المواعظ العدديه
9ـ واجب و حرام احکام الزامي (دوره فقه)
10ـ قصار الجمل (احاديث کوتاه تحت عناوين لغوي دو جلد)
11ـ ترجمه قرآن کريم به زبان فارسي
12ـ الهدي الي موضوعات نهج البلاغه
13ـ المبسوط (تفسير سوره آل عمران)
14ـ واجبات و محرمات (استقصاء آنچه در شرع واجب و حرام اعتقادي و عملي است)
15ـ تفسير سوره (ص)
16ـ بحث تکامل از نظر قرآن
17ـ مسلکنا في العقائد و الاخلاق و العمل
18ـ زمين و آنچه در آن است
19ـ تقليد چيست؟
20ـ رساله خمس
21ـ حاشيه توضيحي بر کتاب مضاربه، عروةالوثقي
22ـ نهج البلاغه موضوعي
23ـ تحريرالمواعظ
24ـ تحريرالمعالم
25ـ الرسائل الجديده
26ـ تلخيص المکاسب (در دست چاپ)
27ـ تفسير روان براي نسل جوان (در دست چاپ)
28ـ ترجمه و شرح فارسي سه کتاب مضاربه، مزارعه و شرکت در عروة الوثقي (در دست چاپ)
همچنين از وي مقالات بسياري در نشريات نورعلم، پاسدار اسلام و... به چاپ رسيده است.
فعاليتهاي سياسي
زندگي آيةالله مشکيني سرشار از مبارزات و تلاشهاي سياسي براي احقاق حکومت اسلامي بود. وي از نخستين افرادي بود که به نهضت امام خميني(ره) پيوست. او در جلسات مخفي مبارزان شرکت ميکرد از اين رو حدود چهار ماه در تهران متواري شده بود و سپس ايران را به مقصد عراق ترک کرد. با بازگشت به قم در همان روز اول دستگير شد و ساواک از او خواسته بود تا 48 ساعت بعد از قم خارج شود. از اين رو به مشهد رفت و 15 ماه در آنجا مشغول تدريس شد و بار ديگر به حوزه علميه قم آمد و مبارزات را پي گرفت؛ اما پس از مدتي به همراه 27 نفر از استادان و فضلاي حوزه تبعيد شد. از اين رو به زادگاه خود رفت ولي پس از سه ماه ساواک او را دستگير و به ماهان کرمان و گلپايگان تبعيد کرد. او پس از دو سال نيز به کاشمر تبعيد شد. او در طول دوره تبعيد نيز دست از مبارزه برنميداشت؛ اين گونه بود که ساواک او را به مکان ديگري منتقل ميکرد. او از اعضاي جامعه مدرسين حوزه علميه قم بود و زير بسياري از اعلاميههاي آن را امضاء کرده است. با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، آيةالله مشکيني در مسؤوليتهاي گوناگوني به ايفاي نقش پرداخت که برخي از آنها به شرح زير است:
ـ عضويت در خبرگان تدوين قانون اساسي؛
ـ مسئول گزينش و اعزام قضات با حکم امام (ره)؛
ـ رياست مجلس خبرگان رهبري در هر سه دوره؛
ـ امامت جمعه قم با حکم امام(ره) و رهبر انقلاب؛
ـ عضويت در جامعه مدرسين حوزه علميه قم؛
ـ رياست شوراي بازنگري قانون اساسي.
برگرفته از سايت آينده روشن
